जिब्रो पहेँलो हुने समस्या प्रायः खराब मौखिक स्वच्छता, मुखमा थुकको कमी, धुम्रपान, सुर्ती, चिया(कफी र केही औषधिहरूसँग सम्बन्धित हुन सक्छ। मृत कोशिकाहरू, ब्याक्टेरियाहरू र विकृत पदार्थहरूको सञ्चयका कारण जिब्रोको सतहमा पहेँलो कोटिंग बन्न सक्छ। दाँत र जिब्रो नियमित रूपमा सफा गर्नु, पर्याप्त पानी पिउनु र सुर्तीजन्य पदार्थबाट टाढा रहनु उपयोगी हुन्छ। यद्यपि, यदि जिब्रोको पहेँलोपन लामो समयसम्म रहन्छ भने, त्यहाँ दुखाइ वा चोट लागेको छ, वा आँखा र छालाको पहेँलोपन पनि छ भने, डाक्टरसँग परामर्श गर्नु आवश्यक हुन्छ
यदि तपाई बिहान ब्रश गर्दा तपाईँको जिब्रोमा पहेँलो तह देखिन्छ भने, यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। यद्यपि, हरेक पटक जिब्रो पहेँलो हुनु कुनै गम्भीर रोगको सङ्केत होइन तर धेरै अवस्थामा, यो मुखको अनुचित सफाई, मुखमा थुकको कमी, धुम्रपान, सुर्तीजन्य वा केही खाद्य पदार्थहरूको कारणले हुन सक्छ।
केही औषधि र माउथवास पनि जिब्रोको रङ परिवर्तनसँग सम्बन्धित हुने गर्दछ । यो समस्या सामान्यतया उचित मौखिक स्वच्छताको साथ सुधार गर्न सकिन्छ। तर यदि पहेँलोपन जारी रहन्छ वा अन्य लक्षणहरूसँगै छ भने, डाक्टर वा दन्त चिकित्सकसँग जाँच गर्नु महत्त्वपूर्ण ह्ुन्छ।
जिब्रोको सतहमा साना बम्पहरू हुन्छन्, जसलाई प्यापिला भनिन्छ। तिनीहरूबिच, खानाका सूक्ष्म कणहरू, मृत कोशिकाहरू र ब्याक्टेरियाहरू जम्मा हुन सक्छन्। यदि दाँत र जिब्रो नियमित रूपमा सफा गरिएन भने, यो संचय बढ्न सक्छ र जिब्रोमा सेतो(पहेँलो वा पहेँलो तह देखा पर्दछ। केही परिस्थितिहरूमा, जिब्रोको प्यापिला सामान्य भन्दा लामो हुन सक्छ।
यसले तिनीहरूबिच मृत कोशिकाहरू र मलिनकारीहरूलाई समात्छ। यो अवस्थालाई कपालयुक्त जिब्रो भनिन्छ। यसको मतलब यो होइन कि वास्तविक कपाल जिब्रोमा बढि रहेको छ, तर यसको सट्टा सतहको उभार लामो देखिन थाल्छ।
लारले मुखलाई ओसिलो राख्नुका साथै खानाका साना कणहरू हटाउन र मुखमा ब्याक्टेरियाहरूको सन्तुलन कायम राख्न मद्दत गर्दछ। जब कम थुक उत्पादन हुन्छ, कोशिकाहरू, खाद्य कणहरू, र ब्याक्टेरियाहरू जिब्रोको सतहमा सजिलै जम्मा हुन सक्छन्। यसले जिब्रोमा क्रस्ट बन्ने र रङ परिवर्तन हुने सम्भावना बढाउन सक्छ।
मुख सुख्खा धेरै कारणले हुन सक्छ। कम पानी पिउनु, शरीरमा पानीको अभाव, सुतिरहेको बेला मुखबाट सास फेर्नु र केही औषधिहरू यसका सम्भावित कारणहरू हुन सक्छन केही व्यक्तिहरूमा, मधुमेह वा स्जोग्रेन रोग जस्ता स्वास्थ्य अवस्थाहरू पनि सुख्खा मुखसँग सम्बन्धित हुन सक्छ। लारले खानाका कणहरू हटाउन र मुखमा हानिकारक कीटाणुहरू नियन्त्रणमा राख्न मद्दत गर्दछ। कम लारले मुखको संक्रमण र दाँत क्षयको जोखिम पनि बढाउन सक्छ।
के धुम्रपान र सुर्तीजन्य पदार्थले जिब्रो पहेँलो बनाउन सक्छ ः
धुम्रपान र सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगले जिब्रोको रङ परिवर्तन गर्न सक्छ। सुर्तीजन्यमा उपस्थित रङ(मुक्त गर्ने पदार्थहरूले जिब्रोको सतहमा जम्मा भएका कोशिकाहरूमा दाग लगाउन सक्छ। थप रूपमा, धुम्रपानले मुखको ऊतकहरूलाई असर गर्न सक्छ र केही मानिसहरूमा मुखको सुख्खा पनि बढाउन सक्छ।
यी कारणहरूले गर्दा, जिब्रोमा पहेँलो वा खैरो तह देखा पर्न सक्छ। सुर्तीजन्य पदार्थले जिब्रोको सतहमा जम्मा भएका कोशिकाहरूलाई रङ दिन सक्छ। धुम्रपान छोड्नु र मुखको स्वच्छता सुधार गर्नाले केही अवस्थामा जिब्रोको अस्तर कम गर्न सक्छ।
चिया–कफी र केही आहारबाट जिब्रोमा पहेँलो तह किन देखा पर्दछ ः
चिया, कफी र केही गाढा रङको खानाले मुखमा अस्थायी दाग लगाउन सक्छ। जब विकृत पदार्थहरू जिब्रोमा कोशिकाहरू, ब्याक्टेरियाहरू वा अन्य निक्षेपहरूसँग मिसाउँछन्, जिब्रो पहेँलो, पहेँलो(खैरो वा गाढा रङको देखिन सक्छ। यो सबैका लागि समान हुँदैन। यदि खाना खाएपछि जिब्रोमा रङको तह देखिन्छ र मुख सफा गर्दा घट्छ भने, यो अस्थायी दाग हुन सक्छ।
यद्यपि प्रत्येक पहेँलो तहलाई चिया कफीको प्रभाव मात्र मान्नु उचित हुँदैन। मुखको स्वच्छता, मुखको सुख्खा र अन्य कारकहरूले पनि भूमिका खेल्न सक्छ। मायोक्लिनिक्सका अनुसार खाना र सुर्तीजन्य पदार्थबाट निस्कने रङले जिब्रोको सतहमा जम्मा भएका कोशिकाहरूमा दाग लगाउन सक्छ।
के एन्टिबायोटिक वा केही औषधिहरूले जिब्रोको रङ परिवर्तन गर्न सक्छ ः
केही औषधिहरू जिब्रोको रङ परिवर्तनसँग सम्बन्धित हुन सक्छन्। केही औषधिहरूले मुखमा थुकको उत्पादन कम गरेर मुख सुख्खा बनाउँछ, जबकि केही औषधिहरूले जिब्रोको सतहमा ब्याक्टेरियाको सन्तुलन वा रङ परिवर्तन गर्ने प्रक्रियालाई असर गर्न सक्छ। केही एन्टिबायोटिकको प्रयोग पछि पनि, जिब्रोमा असामान्य तह देखा पर्न सक्छ। एनसिबिआईका अनुसार, एन्टिबायोटिक, सुर्ती, र केही मुख धुने सामग्रीहरूले पहेंलो जिब्रो वा यससँग सम्बन्धित रङ परिवर्तनमा भूमिका खेल्न सक्छ।
जिब्रोको पहेँलो तह प्रायः खराब मौखिक स्वच्छता, सुख्खा मुख, धुम्रपान, चिया(कफी वा केही औषधिहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। नियमित सफाई, पर्याप्त पानी, र सुर्तीजन्यबाट टाढा राख्दा धेरै मामिलाहरूमा सुधार हुन सक्छ। तर यदि पहेँलोपन जारी रहन्छ वा आँखा र छालामा पहेँलोपन पनि छ भने, यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस् र सही कारण पत्ता लगाउन डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नुहोस्। (लाइफस्टाइल हिन्दीबाट अनुवादीत)
